Boomsieraad
Boomsieraad (Foto: Bjorn Jansen)

Apeldoornse kunstwerken benoemd tot sleutelwerk

Apeldoorn - In 2020 wordt kunst in de openbare ruimte op een voetstuk geplaatst. Op initiatief van Stichting BK-informatie zijn 100 kunstwerken in de openbare ruimte benoemd tot sleutelwerken. Drie van die kunstwerken zijn ‘Cage With No Puma In It’, ‘Boomsieraad’ en ‘Reizend Zand’ in Apeldoorn.

Kunst is een vertrouwd onderdeel geworden van het straatbeeld, maar we staan er zelden echt bij stil. We lopen voorbij het standbeeld in het park of rijden langs het kunstwerk op de rotonde zonder dat we het doorhebben. Je vraagt je hooguit af: #watdoetdathier? Maar openbare kunst is overal. Ook in onze gemeente.
De sleutelwerken van BK-informatie zijn kunstwerken die artistiek, historisch, ruimtelijk of maatschappelijk van belang zijn of zijn geweest. Het zijn vertegenwoordigers van een tijdgeest; dat wil zeggen dat ze typerend zijn voor een bepaalde periode in de geschiedenis van kunst in de openbare ruimte. Of ze hebben bijgedragen aan de bewustwording rond een onderwerp en zijn opgenomen in wat we noemen ‘het collectief geheugen’. Veel sleutelwerken veroorzaakten controverse, ze kennen duidelijke voor- en tegenstanders.

Cage With No Puma In It
De poema is terug in Apeldoorn. Dé nieuwshype van zomer 2005 inspireerde Maarten de Reus tot een reusachtig beeld dat pontificaal is neergezet op de Vellertheuvel in Zuidbroek.In de staaldraadconstructie is op grote afstand een poema van eveneens draad zichtbaar. Net als met de poema van 2005 lijkt het werk de toeschouwer ook te bedriegen. Zodra je dichterbij komt is er van het roofdier niets meer te zien en is het opgegaan in een wirwar van draad. Het reusachtig grote beeld dat als titel ‘Kooi-Met-Geen-Poema-Er-In’ heeft meegekregen, is van verre als markeringspunt te zien.De constructieve uitwerking van de stalen poema was zo ingewikkeld dat gangbare rekensoftware er niet mee uit de voeten kon. Daarvoor ontving het bouwbedrijf dat het kunstwerk constructief uitwerkte de Nederlandse Bouwprijs 2009. De jury roemt de ‘inventieve ingenieurskunst’ die nodig was. Het kunstwerk van 12 meter lang en 9 meter hoog kreeg en ontving ook de Nationale Staalprijs 2008. Het is in 2007 geplaatst in opdrach van de gemeente Apeldoorn.


Boomsieraad (borstlulkont)
Hoog in een boom hangt een net vol met glinsterende sensuele vormen. Borsten, billen en dildo’s liggen tegen, op en onder elkaar. Het boomsieraad refereert aan oude vruchtbaarheidssymbolen en het menselijk lichaam. De installatie van de lichaamsdelen ging in de gemeente niet ongemerkt voorbij. De SGP en Christen Unie vonden het werk oneerbaar. Maria Roosen liet daarop weten de partijen ouderwets en ongeëmancipeerd te vinden. Ze vindt de kritiek vergezocht. Volgens haar zullen veel voorbijgangers vooral de luchtspiegelingen in het roestvrijstalen kunstwerk zien. En inderdaad ontstond er uiteindelijk weinig ophef.In september 2017 ontdekte men dat het kunstwerk verdwenen was. Dieven hebben de metaalkabel doorgeslepen en de roestvrijstalen installatie meegenomen, vermoedelijk om het metaal dat een paar honderd euro op zal brengen. Dat het werk weggehaald is omdat het aanstootgevend zou zijn, wordt ontkend door de gemeente, in de tien jaar dat het er hing, heeft niemand meer geklaagd. In september 2019 is het werk opnieuw geplaatst en zijn er beter veiligheidsmaatregelen getroffen om herhaling van diefstal te voorkomen. Opdrachtgever: Roosen vervaardigde dit werk in het kader van de uitreiking van de Wilhelminaring, een oeuvreprijs voor beeldhouwers die zij in 2006 won.


Reizend zand
Voor het station in Apeldoorn, over een grote glazen wand, vindt aangestuurd door leds een zandverstuiving plaats. Het is het kunstwerk Reizend zand van Giny Vos. Het stuivende zand kan prachtige patronen vormen, die steeds veranderen. Soms waait het onstuimig, een volgend moment is het weer rustiger en ligt het zand een tijdje stil. Soms steekt er een zacht briesje op dat het zand slechts lichtjes op doet stuiven, waardoor er minimale patroonveranderingen in het landschap waar te nemen zijn. Ook op grotere schaal verandert het landschap doordat de zandheuvels zich al stuivend geleidelijk verplaatsen. Soms hoopt het zand zich op aan één kant, een beeld dat ondersteund wordt door de komvorm van het plein. Geplaatst in 2008 in opdracht van gemeente Apeldoorn i.s.m. ProRail.

tIn de provincie Gelderland zijn nog meer sleutelwerken te vinden. Op www.sleutelwerken.nl worden alle 100 werken getoond.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden