Zeggen dat Jacques Teeuwen (91) een roerig leven heeft geleid, zou een understatement zijn. (foto Gert Perdon)
Zeggen dat Jacques Teeuwen (91) een roerig leven heeft geleid, zou een understatement zijn. (foto Gert Perdon) (Foto: )

Jacques Teeuwen, evangelist 'zonder grenzen', blikt terug

Apeldoorn - Zeggen dat Jacques Teeuwen (91) een roerig leven heeft geleid, zou een understatement zijn. Met zijn Schotse vrouw Ruth aan zijn zijde, verkondigde hij het evangelie op alle continenten. Twee van hun kinderen werden geboren in Engeland en twee in Papua, waar de familie dertien jaar woonde. Onlangs verscheen van Teeuwen zijn tweede boek 'God verandert grenzen'. Hierin vertelt over zijn valse start in de oorlog, zijn bekering en zijn reizen als bijbelsmokkelaar en evangelist achter het IJzeren Gordijn en in andere gesloten landen.

Door Bert Nijenhuis

"Mijn jeugd stond in het teken van de Tweede Wereldoorlog", blikt Teeuwen terug op zijn vormende jaren in Haarlem. "Duitse soldaten die de stad binnentrokken, trakteerden ons tegen alle verwachting in op chocola en sigaretten. De school werd bezet, dus we kregen geen les, wat ons ook wel beviel. Minder avontuurlijk werd het toen boven Schiphol vliegtuigen werden neergeschoten en Haarlem in april 1943 werd gebombardeerd. Daar werd ik voor het eerst geconfronteerd met de dood."

Puur avontuur

Desondanks meldde 'Japie' zich rond zijn dertiende aan bij de Nationale Jeugdstorm (NJS), die nauw verbonden was met de Hitler Jugend. "Het was puur avontuur wat me trok. Hoewel het 'dreigende bolsjewistische gevaar' en het feit dat mijn vader lid van de NSB was zeker ook meespeelden. Toen ik vijftien was, ben ik als vrijwilliger naar Duitsland vertrokken. Ik was te jong om soldaat te worden en werd als landarbeider aangesteld in Oost-Duitsland, het tegenwoordige Polen. Daar heb ik de 'dodentrek' – de vlucht voor het Russische leger – meegemaakt, waarbij naar verluid drieduizend mensen zijn omgekomen. Hoewel mijn ouders me hadden verboden bij de SS te gaan, heb dat uniform tijdens de laatste maand van de oorlog toch nog gedragen."

Niet te beschrijven

Terug in Nederland hoorde de toen 17-jarige Jacques dat zijn vader was omgekomen en dat zijn moeder in de gevangenis zat. Na jaren met gevoelens van schaamte en schuld in een kindertehuis te hebben doorgebracht, kwam hij in 1952 uiteindelijk terecht op een Amsterdams kantoor. "Daar werkte een collega die op alle vragen en problemen reageerde met: 'Jezus is het antwoord.' Dat zei ze ook toen ik voor het eerst in zeven jaar iets vertelde over mijn oorlogservaringen. Ze had me niet erger kunnen beledigen. In mijn vertwijfeling ging ik naar huis en zei nogal onvriendelijk: 'Jezus, als je werkelijk bestaat, wil ik dat ook weten!" Er gebeurde niets, maar de volgende dag zei deze collega tegen me: 'Je bent anders vandaag. Heb je gebeden?' Wat mij toen overkwam, is niet te beschrijven. Hoewel ik niets afwist van evangelisatie of zending, wist ik dat ik andere mensen hierover moest gaan vertellen."

Leven op het spel

En dat deed hij vol overgave. Eerst vanaf een parkbank in de Haarlemmerhout en daarna in Engeland, Noord-Ierland, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en alle landen achter het voormalige IJzeren Gordijn. "Maar ook in Indonesië, Birma, Zuid Afrika, Ghana, Amerika, Brazilië en Argentinië. Ik heb soms letterlijk en figuurlijk mijn vrijheid en mijn leven op het spel gezet. Een absoluut hoogtepunt is dat in vier jaar tijd op een bevolking van pakweg 25.000 zo'n 22.000 inheemse mensen tot geloof zijn gekomen. Wat ook gezegd kan worden van de 75 kerken die na dertien jaar waren gesticht en de dag waarop ik eens 663 mensen doopte door onderdompeling. Een dieptepunt was dat ik mijn familie soms lange tijd niet zag."

Ervaringen delen

Over zijn jaren in Papua werd in 2009 het boek 'Het geheim van Nabelan Kabelan' in meerdere talen uitgegeven. Nu tien jaar later is 'God verandert grenzen' verschenen. "Ik schrijf in eerste instantie uit het verlangen om ervaringen te delen", verklaart Teeuwen, die na 27 jaar Wiesel sinds vorig jaar juni met zijn vrouw in de Apeldoornse wijk De Naald woont. "Ten tweede is schrijven een goede hulp bij het verwerken van die ervaringen. Als gevolg van mijn valse start, stelden veel mensen zich zeer vijandig op tegenover mij. Als christen heb ik nauw samengewerkt met mensen waar ik tijdens de oorlog lijnrecht tegenover stond. De boodschap van 'God verandert grenzen' is een duidelijke oproep tot verzoening. Verzoening is mogelijk. De weg daartoe is: 'Laat u met God verzoenen.'"

'God verandert grenzen' is verkrijgbaar via boekscout.nl

Meer berichten