Kamp Rees 1945
Kamp Rees 1945 (Foto: T.Peters)

Herdenking Dwangarbeiders Apeldoorn

Apeldoorn - Op 2 december 1944, werden er in Apeldoorn in de vroege ochtend c.a. 11000 mannen tijdens een razzia uit huis gehaald en bijeengedreven op het Marktplein van Apeldoorn.

Circa 4500 personen tussen de 16 en 57 jaar oud, werden daarna op het Marktplein geselecteerd en in de vroege avond als dwangarbeiders afgevoerd naar het NS- station. Twee treinstellen, bestaande uit een locomotief met daaraan gekoppeld een zestal coupes en zo’n tien veewagens, werden volgepropt met dwangarbeiders en vertrokken via Deventer, Enschede en Gronau naar de IJssellinie. (Omgeving Zevenaar en Elten). De treinstellen werden rondom bewaakt door Duitse militairen.

In de ochtend van 3 december 1944, werd de eerste trein, bij het plaatsje Werth ( dat ligt vlak bij Bocholt ) door geallieerde piloten beschoten. Zij dachten dat het om een militair transport ging. Hierbij vielen 20 doden en vele zwaargewonden te betreuren. Tegen de avond van 3 december 1944 kwamen de 1e en de 2e trein aan bij Zevenaar (de Turmacfabriek) en Elten. Op 5 december 1944 werden in Zevenaar en Elten de ouderen van de jongeren gescheiden. De mannen die 40 jaar of jonger waren, werden onder strenge bewaking lopend afgevoerd naar Rees. Hieronder bevonden zich vele kinderen van 16 en 17 jaar oud.

In Rees stond een dakpannenfabriek dat was omgebouwd tot straflager. Ongeveer 850 “mannen” die op 2 december 1944 in Apeldoorn zijn opgepakt, kwamen in Kamp Rees terecht. Daaronder bevonden zich vele evacués uit Arnhem. Kamp Rees heeft bestaan van 01-12-1944 tot 23-03-1945. Ongeveer 3500 Nederlandse dwangarbeiders hebben daar moeten verblijven. Tussen de 10 tot 15 % van de mannen hebben dit kamp niet overleeft.

Dit jaar is het 75 jaar geleden dat de razzia heeft plaatsgevonden, het is daarom een bijzonder herdenkingsjaar. In samenwerking met de Gemeente Apeldoorn en de “Stichting Bevrijding ’45” en de Montessorischool Passe Partout, wordt op vrijdag 29 november 2019, de herdenking ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de razzia van 02-12-1944 , de slachtoffers van de treinbeschieting op 03-12-1944 en de slachtoffers van Kamp Rees gehouden .

Locatie: Marktplein 1 , 7311 LG, te Apeldoorn.

De herdenking vangt aan om 13.00 in de Raadzaal van het Gemeentehuis van Apeldoorn. Sprekers deze middag zijn o.a. de heer C. Gerwers (de burgemeester van de Stadt Rees), de heer D. Cziesso (de Locoburgemeester van Apeldoorn) en de heer J. Terlouw hij is oud politicus en schrijver van o.a. het boek “oorlogswinter”.

De kinderen van de Montessorischool Passe-Partout, gaan enkele door hen zelfgeschreven gedichten en een lied voordragen.

Na de plechtigheid in de Raadzaal, wordt de herdenking buiten voortgezet.

Bij het monument “De Dwangarbeider” op het Marktplein, wordt na het hoornsignaal een minuut stilte gehouden, gevolgd door het Wilhelmus en de krans- en bloemlegging.

Het monument is geadopteerd door de Montessorischool Passe-Partout. Zij worden ondersteund door de “Stichting Februari 1941”. De kinderen zijn actief betrokken bij de plechtigheid. Zij vormen de brug tussen het verleden en het heden.

Na afloop van de herdenking is er onder het genot van een kopje koffie of thee en een gebakje, gelegenheid tot napraten met enkele oud dwangarbeiders en nabestaanden.

Iedereen is welkom. De toegang is gratis en de koffie en thee staan klaar.

Meer berichten