Rienk Kuiper van Water Natuurlijk bij de grote Waterval in Loenen
Rienk Kuiper van Water Natuurlijk bij de grote Waterval in Loenen (Foto: Rienk Kuiper)

Water Natuurlijk: investeren in watererfgoed!

Apeldoorn - Bij Loenen, even ten zuiden van Apeldoorn, ligt de grootste waterval van Nederland! De Grote Waterval ligt in de Vrijenbergerspreng.

Het waterschap heeft de spreng hersteld, om voldoende schoon water naar het Apeldoorns Kanaal te kunnen blijven aanvoeren. Water Natuurlijk vindt dit belangrijk, voor de waterkwaliteit van het kanaal, maar ook vanwege de cultuurhistorie.

De Vrijenbergerspreng ontspringt in het bosgebied ten westen van Loenen, iets ten noorden van de Groenendaalseweg. In het deel tot aan de Loenenseweg liggen een paar kleine watervallen. Net na de kruising met deze weg bevindt zich de grote waterval in een paar trappen. Vanaf het parkeerterrein bij deze kruising is zowel wandelend als op de fiets een tocht langs de beek te maken.

De Vrijenbergerspreng is speciaal gegraven om het Apeldoorns Kanaal van water te voorzien. Omdat er nog steeds onvoldoende water was, is in de jaren 1874-1876 de Veldhuizerspreng naar boven verlengd. Hier was een klein natuurlijk beekje zonder afvoer aanwezig. Dit werd vergroot, verdiept en aangesloten op de Veldhuizerspreng. Dit is de Vrijenbergerspreng. Hiermee kreeg het zuidelijk pand van het Apeldoorns Kanaal eindelijk genoeg water.

Bij een lage aanvoer van water stonden deze watervallen soms droog. Hierdoor ontving het Apeldoorns Kanaal te weinig water. Daarom herstelde waterschap Vallei en Veluwe in de periode 2011-2012 de Vrijenbergerspreng. Vanaf de kleine waterval naar de Loenenseweg kreeg de waterbodem een leemlaag. Dat gebeurt om het wegzakken van water naar de ondergrond te voorkomen. Ook het zicht van de beek is ingrijpend veranderd door het kappen van een groot aantal bomen.

In 2014 zijn de (gemetselde) trappen van de grote en van de kleine waterval gerestaureerd.

,,Waterschappen houden zich gelukkig al lang bezig met het behoud en herstel van hun grote cultuurhistorische rijkdom. Dat vinden we belangrijk. Water Natuurlijk vindt dat cultuurhistorie een belangrijke rol kan vervullen bij het waterbewustzijn van de burger. Ook om die reden zou het waterschap nog meer dan voorheen mogen investeren in herstel en onderhoud van ons historisch erfgoed", aldus Rienk Kuiper.

Meer berichten