Om lid van Theater Zonder Grens te kunnen zijn, moet het wel klikken met de groep. Ben Eggermont (73): "Professionele acteurs hoeven geen vrienden te zijn. Bij ons vormt vriendschap de basis." (foto Gert Perdon)
Om lid van Theater Zonder Grens te kunnen zijn, moet het wel klikken met de groep. Ben Eggermont (73): "Professionele acteurs hoeven geen vrienden te zijn. Bij ons vormt vriendschap de basis." (foto Gert Perdon) (Foto: Gert Perdon)

25 jaar Theater Zonder Grens wordt gevierd met twee toneelvoorstellingen en jubileumboek

Apedloorn - Als politiek vluchteling kwam theatermaker Bako Sorany in 1994 vanuit Koerdistan (Noord-Irak) terecht in een Leeuwarder asielzoekerscentrum. Een gesloten wereld waarbinnen de dagen zich steeds herhaalden. Om deze cirkel te doorbreken en weer betekenis aan het leven te geven, besloot hij zijn beroep weer op te pakken en samen met enthousiaste medebewoners theatervoorstellingen te gaan maken. De liefde brachten Sorany en zijn Theater Zonder Grens naar Apeldoorn, waar de stichting sindsdien nauw betrokken is bij interculturele activiteiten en culturele bijeenkomsten. Het 25-jarig bestaan wordt dit jaar gevierd met de toneelstukken 'Na ons' en 'Kobanica'.

Door Bert Nijenhuis

Vandaag de dag werkt Bako Sorany als verpleegkundige op de afdeling hartbewaking in het Apeldoornse Gelre Ziekenhuis. "Maar hij blijft een theaterman in hart en nieren", verklaart Ben Eggermont (73), die sinds acht jaar deel uitmaakt van Theater Zonder Grens. "Bako is en blijft onze artistiek leider. Als hij wegvalt, zou dat de doodsteek voor de stichting betekenen."

Begonnen met pantomime is Theater Zonder Grens in 25 jaar uitgegroeid tot een bruisende groep spelers en muzikanten, die de rijkdom van verschillende culturen onder de aandacht brengt. "Onze leden komen onder andere uit het Midden-Oosten, de Caraïben, Roemenië en Finland", vervolgt Eggermont, zelf een Haagse Apeldoorner. "We hebben ondertussen een aardig netwerk. Als er vluchtelingen in Apeldoorn worden opgevangen, zoeken we daar ook altijd contact mee. Deze mensen kunnen meestal slechts een periode meedoen. We hebben echter een vaste kern van een man of tien die heel stabiel is. Ons voortbestaan is dan ook nog nooit in gevaar gekomen."

Eén keer per jaar brengt Theater Zonder Grens een grote productie op de planken, meestal bij de Gigant. "Spelen voor pakweg tweehonderd mensen is altijd weer een hoogtepunt", vindt Eggermont. "Vorig jaar was 't Cafeetje van Marja onze locatie. Omdat daar minder bezoekers kunnen plaatsnemen, hebben we drie voorstellingen gegeven. We hebben ondertussen een vast en loyaal publiek opgebouwd. Tegenwoordig spelen we niet vaak meer buiten Apeldoorn, maar in het verleden hebben we ook voorstellingen verzorgd in Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Leeuwarden." Naast de jaarlijkse voorstellingen zijn leden van Theater Zonder Grens ook graag geziene gasten op lokale evenementen als De Maten in Geuren en Kleuren, Festival Mondial en de Culturele Pleinmarkt. "Dat gaat van workshops tot buikdansen tot kinderactiviteiten. Daarnaast zijn we steevast van de partij bij het Apeldoornse fenomeen Cultuur bij je Buur. Daar brengen we korte scenes met muziek – de taal die iedereen spreekt – als belangrijk component."

Op het moment wordt er gerepeteerd voor twee jubileumvoorstellingen. 'Na Ons' - een toneelstuk met maatschappelijke thema's als ouderenzorg en individualisme – wordt 12 april gespeeld bij de Gigant. "Hiervoor heeft Bako de regie uit handen gegeven aan Elza Lotte Diderik", vertelt Eggermont, die zelf in de huid kruipt van een Korsakov patiënt. "Zij heeft stage bij ons gelopen en is nu professioneel theatermaker. Op basis van haar opzetje is de voorstelling improviserend tot stand gekomen. Er zit zeker een boodschap in, maar we waken ervoor moralistisch en belerend te zijn. We willen de bezoekers vooral hoop meegeven. Want er komt altijd weer een volgende generatie met nieuwe idealen."

'Kobanica' wordt 25 en 26 mei opgevoerd bij 't Cafeetje van Marja. "Een voorstelling over de nutteloosheid van oorlog", verklapt Eggermont, die hiervoor als helft van een getroffen echtpaar aan de slag mag. "Humor ontbreekt niet, want dat is een prima middel om een boodschap over te brengen." Naast de twee voorstellingen wordt er achter de schermen eveneens hard gewerkt aan een jubileumboekje over 25 jaar Theater Zonder Grens, zo weet Eggermont. "We krijgen geen subsidie en moeten onze eigen broek ophouden. Om het boekje, de regisseur, decor en PR te bekostigen, zijn we een crowdfundingsactie gestart. We hebben ingezet op vijftienhonderd euro, waarvan inmiddels 21 procent binnen is."

Het 25-jarig jubileum van Theater Zonder Grens betekent allerminst dat er gas teruggenomen gaat worden. De interculturele spelers uit vijf verschillende landen zijn volgens Eggermont onverminderd enthousiast, gepassioneerd en gedreven. "We gaan de toekomst vol vertrouwen tegemoet. Daarbij zijn nieuwe mensen altijd welkom. Wie zich wil aansluiten, hoeft geen theaterervaring te hebben, maar moet wel open-minded zijn. Iedereen is op maandagavond van 19:00 tot 22:00 uur welkom om de repetities bij te wonen in het Aventus-gebouw, achter het station aan de Laan van de Mensenrechten. Ook muzikanten zijn welkom. Vorig jaar meldde zich spontaan een bespeler van de handpan, die een geweldige aanvulling bleek te zijn."

Om lid van Theater Zonder Grens te kunnen zijn, moet het wel klikken met de groep. Eggermont: "Professionele acteurs hoeven geen vrienden te zijn. Bij ons vormt vriendschap de basis. We hebben regelmatig gezellige bijeenkomsten, waarvoor iedereen eten en drinken meeneemt. Voor mij persoonlijk is elke maandagavond een feestje. Vroeger werkte ik veertig uur in de week en was er geen tijd voor iets creatiefs als theater. Sinds ik gepensioneerd en lid van Theater Zonder Grens ben, is toneelspelen een passie waarin ik alles kwijt kan."

theaterzondergrens.nl en voorapeldoorn.nl/25jaar

Meer berichten