Hongaars-Joodse geschiedenis met Apeldoorns tintje

Apeldoorn - Deze week verschijnt het boek ‘Vergeten is het grootste verlies’ van de Apeldoornse Reinier Heinsman. Met verhalen over het verzet in Frankrijk, vluchtelingen in de Pyreneeën, een getto in Oost-Europa en onderduikers in België en Frankrijk komt een boeiende oorlogsgeschiedenis weer tot leven. Wij stelden de 24-jarige auteur drie vragen.

De hoofdpersoon van het boek is je Joodse oma Lucienne Raap-Blumenthal (1937 Antwerpen – 2013 Apeldoorn). Hoe kwam je erop om een boek over haar familiegeschiedenis te schrijven?

In de zomer van 2018 begon ik aan een hobbyproject om zoveel mogelijk herinneringen van oude familieleden te verzamelen. Ik had in het begin niet het doel om een boek te schrijven, dat is eigenlijk vanzelf zo gegroeid. Ik stond versteld van sommige verhalen die ik hoorde. Zo werd bijvoorbeeld de stiefbroer van Lucienne gered door familie van de voormalig Belgische Eerste Minister Gaston Eyskens. In diezelfde periode overleefde Lucienne door de identiteit over te nemen van een niet-Joods meisje dat naar Belgisch Congo was verhuisd.

Sommige van de herinneringen waren een echt mysterie. Om een voorbeeld te geven: een Franse zus van mijn oma en twee van haar Israëlische neven vertelden me over een man die in Antwerpen ‘Coiffeur Fleischer’ genoemd werd. Uit de verhalen bleek dat die man echt berucht was in mijn familie. In het kamp van Auschwitz had hij langer dan twee jaar samen met Luciennes opa gezeten. Coiffeur Fleischer was levend teruggekomen van de concentratiekampen en speelde een grote rol bij het raadsel over de verdwijning van Luciennes opa.

Andere verhalen waren net zo mysterieus, zoals een 20-jarig familielid dat in juni 1943 door de Franse Gendarmerie dood werd aangetroffen in een meer in de Franse Pyreneeën. Uit een plaatselijk krantenartikel van diezelfde maand bleek dat hij, volgens de dokter van het dorp, al zes tot acht maanden in het meer had gelegen. De burgemeester van dat dorp verklaarde in 1945 dat de drenkeling, als lid van het verzet, in Spanje probeerde te komen omdat hij achterna werd gezeten door de Duitsers. Al met al ontstond er een steeds grotere noodzaak een boek over al deze dingen te schrijven.

En dan de band met Apeldoorn, leg dat eens uit.

Lucienne verhuisde in 1954 van Antwerpen naar Zuid-Frankrijk. Ze begon er te werken in het katholieke bedevaartsplaatsje Lourdes. Mijn opa Jos Raap was daar in juni 1958 op een militaire bedevaartstocht vanuit Nederland. In Lourdes werkte Lucienne in een souvenirwinkel, waar Jos binnenstapte om fotorolletjes te kopen. Nadien ging het vlug. Lucienne vertrok naar Amsterdam om te trouwen met Jos. Tot aan 1972 woonden ze daar. Daarna vertrokken ze naar Apeldoorn, waar ze altijd zijn gebleven. Lucienne was dan ook een echte Apeldoornse geworden. Het boek gaat dus weliswaar vooral over dingen die zich in het buitenland hebben afgespeeld, maar uiteindelijk is het allemaal de geschiedenis van de Apeldoornse Lucienne.

Als laatste, waar kunnen we het boek ‘Vergeten is het grootste verlies’ kopen?

Het boek is vanaf deze week verkrijgbaar in heel Nederland en Vlaanderen voor €22,50.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden